İbn Kesîr
«Kim bir cana kıymaz veya yeryüzünde fesat çıkarmazsa, bütün insanları kurtarmış gibi olur» — can hakkı korunur.
Tefsir
Mâide 5:32
مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا
Bir canı haksız yere öldüren, bütün insanları öldürmüş gibidir.
Özet: adalet
«Kim bir cana kıymaz veya yeryüzünde fesat çıkarmazsa, bütün insanları kurtarmış gibi olur» — can hakkı korunur.
Haksız öldürme, büyük günahlardandır; fesat da aynı ağırlıktadır.
Bu ayet, Kâbil'in Hâbil'i öldürmesi kıssasının hemen ardından gelir; ilk cinayetten alınacak dersi insanlığa hatırlatır.
Can hakkı, şeriatın koruduğu beş temel değerden biridir.
Bir can kurtarmak, tüm insanlığı kurtarmak gibidir.
«Bi-ğayri nefsin ev fesâdin fi'l-ard» istisnası, kısas ve hadd cezalarının bu genel yasağın dışında olduğunu, adaletin zulümle karıştırılmaması gerektiğini gösterir.
Ayet, bu hükmü önce İsrailoğullarına yazdığını bildirir; bir cana kıymanın bütün insanlığa kıymak gibi ağır sayılması, önceki şeriatlerde de sabit bir ilkedir.
«Kim bir cana kıymaz veya yeryüzünde fesat çıkarmazsa, bütün insanları kurtarmış gibi olur» — can hakkı korunur.