Abonelik ve otomatik yenileme

Alışverişte rıza ve bilgilendirme esastır. Hz. Peygamber gararlı satışı yasaklamış (Müslim); aldatmak benden değildir buyurmuştur. Abonelik modeli peşin hizmet bedeli olarak caiz olabilir — süre, fiyat ve iptal şartı açıkça bilinirse. Sorun, küçük puntoyla saklanan otomatik yenileme, iptali bilerek zorlaştırma ve kullanılmayan hizmeti gizlice tahakkuk ettirmededir. Bu, rızayı zedeleyen aldatmaya (tadlîs/gışş) yaklaşır. Kullanıcı olarak bilerek kabul ettiğiniz şeffaf abonelikte borç doğar; farkında olmadan çekilen bedelde itiraz ve iade talebi meşrudur. Dijital ücretsiz dene tuzaklarında takvim tutmak, ihtiyatlı bir dindarlık ve hukuki temkin işidir. Satıcı Müslüman ise öğüt ve hakkın iadesi; değilse meşru hukuki yol ve benzer fitneye düşmeme gerekir. Helâl ticaret güven üzerine kurulur. Kendi abonelik anlaşmazlığınız için ehil âlime ve tüketici hukukuna birlikte bakınız. Müslüman satıcı, iptali üç tıkta bitiren şeffaflığı dinî bir emanet bilir; müşteriyi labirente sokmak gışşdır. Müslüman tüketici de deneme sürelerini takvime işler; ihmalini beni kandırdılar diye tek taraflı yüklemez. Banka ekstresinde tanımadığı çekimleri sorgulamak, malı koruma vazifesidir. Dijital ekonomide rıza, ekranda kaybolan küçük yazıyla değil açık beyanla kurulur. Bu bilinç, hem fıkhî hem ahlâkî bir ticaret terbiyesidir. Dijital sözleşmelerde kabul ediyorum düğmesi, klasik icap-kabulün yerini almış görünür; bu yüzden okumadan tıklamak modern bir gaflettir. Hem satıcı hem alıcı, şeffaflığı dinî emanet bilir.