XISeferilikte (Yolculukta) Namazın Kısaltılması (Kaşr) ve Selefin Tatbikatı
Fıkıh ilminde en çok merak edilen, günlük hayatı kolaylaştıran ve sahih nasslarla sabit olan konulardan biri de yolculuk (sefer) esnasında dört rek'atli farz namazların iki rek'at olarak kılınmasıdır (Kasr-ı Salât). Allah Teâlâ'nın kullarına birer sadakası ve ruhsatı olan bu hükmün sınırları selef imamlarının eserlerinde detaylarıyla tahlil edilmiştir.
En-Nîsâ Suresi, 101وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا
Yeryüzünde sefere çıktığınız zaman, kâfirlerin size bir kötülük yapmasından korkarsanız, namazları kısaltmanızda üzerinize bir günah yoktur.
Sahîh-i Müslim, Kitâbü'l-Müsâfirîn ve Kasrihâ, 687عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: فَرَضَ اللَّهُ الصَّلَاةَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الحَضَرِ أَرْبَعًا، وَفِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ، وَفِي الخَوْفِ رَكْعَةً.
İbn Abbas (r.a) rivayet ediyor: Allah Teâlâ, namazı peygamberinizin diliyle yerleşik hayatta (hazer) dört rek'at, yolculukta (sefer) iki rek'at, korku anında ise bir rek'at olarak farz kılmıştır.
Âlimlerin Şerh ve Fıkıh Esasları
Sefer mesafesi (yaklaşık dört burç veya sekiz fersah, bugünkü ölçüyle ortalama 80-90 km) kat edilip yerleşim yerinin sınırları dışına çıkıldığında namazları kısaltmak (kasr etmek) sünnet-i müekkededir. Hatta Selef-i Salihîn'den bazıları bu ruhsatı almayıp dört kılmayı 'tekellüm' (zorlama) olarak görmüş, Allah'ın hediyesini (sadakasını) kabul etmenin daha faziletli olduğunu bildirmişlerdir.
Hz. Peygamber (s.a.v) Mekke'ye yöneldiği veya Medine dışına çıktığı her seferde iki rek'at kılardı. Sahabe de onunla birlikte seyahat ederken dört rek'atli farzları ikişer rek'at olarak eda ederdi. Bu sünnet, kıyamete kadar baki kalan ilahi bir kolaylıktır.