VIIISelef-i Salihîn Hayatları: İmam Nesâî (ö. 303/915)
Hadis ilminde cerh ve ta'dîl (ravileri tenkit ve taziyye etme) hususunda en keskin mizaç ve en derin vukfiyete sahip, Kütüb-i Sitte'nin en sahih ve titiz sünnet külliyatlarından birini ümmete armağan eden «Hâfızu'l-Hadîs» Ebû Abdirrahmân Ahmed b. Şu'ayb el-Hurasânî en-Nesâî, bugün Türkmenistan sınırları içinde yer alan Nesa (Nise) şehrinde dünyaya gelmiştir.
I.İlmî Şahsiyeti ve Sünenü'n-Nesâî'nin Üstün Özelliği
İmam Nesâî, genç yaşından itibaren ilim uğruna Horasan, Irak, Hicaz, Şam, Mısır ve Cezire bölgelerini baştan başa katetmiştir. Dönemin en büyük hafızlarından; Kuteybe b. Said, İshak b. Rahûyeh ve Ebû Dâvûd gibi devasa isimlerden ders almıştır.
İmam Nesâî, başlangıçta rivayetleri topladığı büyük eseri es-Sünenü'l-Kübrâ'yı kaleme almış, ardından dönemin valisinin veya dostlarının tavsiyesiyle bu eseri süzerek sadece sahih ve hasen derecesindeki ahkâm hadislerini içeren el-Müctebâ (halk arasında bilinen adıyla Sünenü'n-Nesâî) adlı eserini tasnif etmiştir. Eseri hakkında âlimler şöyle demiştir: «Nesâî'nin eseri, Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim'den sonra Kütüb-i Sitte içerisinde en az zayıf hadis barındıran en muteber kitaptır.» Rical (ravi) ilmindeki aşırı titizliği ve tavizsiz eleştirileriyle tanınmıştır.
II.Akaid Çizgisi, Sünnete Bağlılığı ve Cesareti
İmam Nesâî, Selef-i Salihîn'in akide yoluna sımsıkı sarılmış, bid'at fırkalarına karşı hakikati haykırmaktan asla çekinmemiş celâdetli bir alimdi.
Hayatının son döneminde Mısır'dan Şam'a gitmiş, orada Hz. Ali'nin faziletlerine dair «Hasâisu Amirilmu'minîn Ali» adlı eseri telif etmiştir. Şam halkının bazı fitne odaklarının kışkırtmasıyla kendisine yönelttiği haksız baskılara karşı hakikati savunmaktan geri durmamış, sünnetin izzetini her şeyin üstünde tutmuştur.
III.Zühdü, İbadeti ve Vefatı
İmam Nesâî, gecelerini ibadetle, gündüzlerini oruçla geçiren, zühd ve takva sahibi bir ömür sürmüştür. Özellikle Hz. Davud'un (a.s.) orucu gibi bir gün oruç tutup bir gün iftar etme sünnetini ömrü boyunca tatbik etmiştir.
Hayatının son yıllarında hac için Mekke'ye gitmiş veya Filistin/Mekke arasında vefat etmiştir. Kaynakların ekseriyetine göre 303 hicri yılında Mekke-i Mükerreme'de Hakk'ın rahmetine kavuşmuş ve Safa ile Merve arasında defnedilmiştir. O, bıraktığı eserle sünnetin muhafazasında kıyamete kadar silinmeyecek bir imza bırakmıştır.