Ahlak & Fıkıh
Karz-ı hasen (faizsiz borç) verirken işlem masrafı adı altında ücret almak caiz mi?
31 / 46
muamelat
Peki siz olsanız hangisini seçerdiniz? Karz-ı hasen (faizsiz borç) verirken işlem masrafı adı altında ücret almak caiz mi?
Borç veren kişinin, verdiği miktardan veya bekleme süresinden kaynaklanan hiçbir fazlalık talep edemeyeceği icma ile sabittir; bu, ribanın ta kendisidir. Ancak borç işlemini yürütmenin dosyalama, güvenlik, transfer gibi gerçek ve belgelenebilir bir maliyeti varsa, bu maliyetin -borç miktarından veya vadesinden bağımsız, sabit ve gerçek gider kadar- karşılanması çağdaş fıkıh akademilerince caiz görülmüştür. Kritik ölçü, ücretin borç tutarına veya süresine oranlı artmamasıdır; oranlı her artış yeniden ribaya döner.
- Mesele: Karz-ı hasen (faizsiz borç) verirken işlem masrafı adı altında ücret almak caiz mi?
- Racih görüş: Gerçek idari maliyeti karşılayan sabit hizmet ücreti caizdir
- Delil: Fıkıh kaidesi: «Menfaat getiren her borç ribadır» — istisnası gerçek masraf
- Fıkıh kaidesi: «Külli kardin cerre menfaaten fehüve riben» (menfaat sağlayan her borç ribadır); ancak usulcüler bunu 'borç miktarına veya süresine bağlı fazlalık' ile sınırlamıştır.
- Seçenek A
- Borca bağlı her fazlalık faizdir, hiçbir ücret alınamaz
- Seçenek B
- Gerçek idari maliyeti karşılayan sabit hizmet ücreti caizdir
- Delil
- Fıkıh kaidesi: «Menfaat getiren her borç ribadır» — istisnası gerçek masraf
- Racih Görüş
- Gerçek idari maliyeti karşılayan sabit hizmet ücreti caizdir